سفته الکترونیکی یکی از روش های جدید برای تضمین بازپرداخت وام و تسهیلات است که به جای سفته کاغذی، به صورت دیجیتال صادر و امضا می شود. در این روش معمولاً نیازی به خرید سفته فیزیکی، تکمیل دستی اطلاعات و تحویل برگه به بانک یا مجموعه وام دهنده نیست و بخش زیادی از فرایند از طریق سامانه یا اپلیکیشن بانک انجام می شود.
امروزه برخی بانک ها و پلتفرم های ارائه دهنده اعتبار، سفته الکترونیکی را به عنوان یکی از مدارک تضمین بازپرداخت قبول می کنند. با این حال، دریافت وام با سفته الکترونیکی الزاماً به معنای «وام بدون ضمانت» نیست؛ سفته خودش یک تعهد مالی محسوب می شود و در صورت پرداخت نشدن بدهی، دارنده آن می تواند مطابق قرارداد و مقررات مربوط برای وصول طلب اقدام کند.
در ادامه بررسی می کنیم سفته الکترونیکی چیست، چه تفاوتی با سفته کاغذی دارد، چگونه تهیه می شود و هنگام صدور آن برای وام باید به چه نکاتی توجه کرد.در پشتوانه می توانید بهترین وام ها رو از جمله وام سیمکارت 912 را دریافت کنید.
سفته الکترونیکی چیست؟
سفته در مفهوم کلی سندی است که صادرکننده با امضای آن متعهد می شود مبلغ مشخصی را در زمان تعیین شده یا طبق شرایط درج شده به شخص دیگری پرداخت کند. سفته الکترونیکی همین کارکرد را دارد، با این تفاوت که اطلاعات آن به صورت دیجیتال ثبت شده و تایید و امضای آن نیز از طریق بستر الکترونیکی انجام می شود.
در سفته الکترونیکی اطلاعاتی مانند مشخصات صادرکننده، مبلغ سفته، اطلاعات ذی نفع و شناسه سند ثبت می شود. به همین دلیل امکان پیگیری و نگهداری اطلاعات آن بدون نیاز به برگه فیزیکی وجود دارد.
برای دریافت وام نیز بانک یا مجموعه اعتباردهنده ممکن است از متقاضی بخواهد سفته ای با مبلغ مشخص در وجه همان بانک یا مجموعه صادر کند.
سفته الکترونیکی برای وام چه کاربردی دارد؟
مهم ترین کاربرد سفته الکترونیکی برای وام، ایجاد یک تضمین برای بازپرداخت بدهی است. بانک یا مجموعه وام دهنده می خواهد مطمئن شود اگر وام گیرنده اقساط خود را طبق قرارداد پرداخت نکرد، سندی برای پیگیری مطالبات در اختیار دارد.
در بعضی طرح های اعتباری، سفته می تواند جایگزین بخشی از ضمانت های سنتی شود و در برخی دیگر در کنار اعتبارسنجی، چک، ضامن یا سایر مدارک دریافت می شود.
بنابراین اگر یک بانک اعلام کند وام با سفته الکترونیکی پرداخت می کند، نباید نتیجه گرفت که برای دریافت وام هیچ بررسی یا تضمین دیگری وجود ندارد. شرایط دقیق به نوع وام، اعتبار متقاضی و سیاست بانک بستگی دارد.
تفاوت سفته الکترونیکی با سفته کاغذی چیست؟
تفاوت اصلی این دو نوع سفته در نحوه صدور و نگهداری آن هاست.
در سفته کاغذی باید برگه سفته تهیه شود، اطلاعات روی آن نوشته شده و سند به صورت فیزیکی به طرف مقابل تحویل داده شود. احتمال مفقودی، آسیب دیدن برگه یا ایجاد اختلاف درباره نحوه تکمیل آن نیز وجود دارد.
اما سفته الکترونیکی در یک بستر دیجیتال صادر می شود و مشخصات آن در سامانه ثبت می شود. متقاضی نیز معمولاً پس از احراز هویت و انجام فرایند امضای الکترونیکی، سفته را تایید می کند.
این روش می تواند فرایند دریافت وام آنلاین را سریع تر کند و رفت وآمد برای خرید و تحویل سفته کاغذی را کاهش دهد.
با این حال، دیجیتال بودن سفته باعث نمی شود مسئولیت مالی آن کمتر شود. صادرکننده همچنان باید مبلغ، گیرنده و علت صدور سند را با دقت بررسی کند.
چگونه سفته الکترونیکی برای وام تهیه کنیم؟
نحوه صدور سفته الکترونیکی در همه بانک ها دقیقاً یکسان نیست. بعضی بانک ها این خدمت را در اپلیکیشن بانکداری خود ارائه می کنند و بعضی پلتفرم های ارائه دهنده وام نیز متقاضی را به مسیر مشخصی برای صدور سفته هدایت می کنند.
به همین دلیل بهترین کار این است که قبل از خرید یا صدور سفته، منتظر اعلام مبلغ و روش مورد قبول بانک باشید.
مراحل صدور سفته الکترونیکی برای وام
فرایند کلی معمولاً به این شکل است:
- شرایط وام را از بانک یا پلتفرم دریافت کنید. ابتدا مطمئن شوید سفته الکترونیکی برای آن تسهیلات پذیرفته می شود و مبلغ سفته موردنیاز چقدر است.
- وارد سامانه یا اپلیکیشن معرفی شده شوید. سفته را از همان مسیری تهیه کنید که بانک یا ارائه دهنده تسهیلات اعلام کرده است.
- احراز هویت را انجام دهید. اطلاعات هویتی و شماره تلفن همراه متقاضی بررسی می شود و بسته به سامانه ممکن است الزامات دیگری برای احراز هویت وجود داشته باشد.
- اطلاعات سفته را بررسی و ثبت کنید. مبلغ، مشخصات گیرنده یا ذی نفع و سایر اطلاعات موردنیاز باید مطابق درخواست بانک وارد شود.
- هزینه صدور را پرداخت کنید. هزینه سفته معمولاً براساس مبلغ اسمی سند محاسبه شده و قبل از صدور نهایی نمایش داده می شود.
- سفته را با امضای الکترونیکی تایید کنید. پس از تایید اطلاعات، سند صادر شده و شناسه یا اطلاعات مربوط به سفته در اختیار شما قرار می گیرد.
- اطلاعات سفته را برای بانک ثبت یا ارسال کنید. در برخی فرایندها این مرحله به طور خودکار انجام می شود و در برخی دیگر باید اطلاعات سند را در پرونده وام وارد کنید.
برای مثال، بانک ملی در سرویس سفته الکترونیک «بام» امکان صدور سفته را به صورت دیجیتال فراهم کرده و در فرایند صدور شخصی، استفاده از امضای دیجیتال فعال و برخی مراحل احراز هویت پیش بینی شده است.
برای دریافت سفته الکترونیکی چه مدارکی لازم است؟
مدارک و شرایط دقیق بسته به سامانه متفاوت است، اما معمولاً اطلاعات هویتی معتبر و شماره تلفن همراه به نام فرد موردنیاز است. همچنین بعضی سامانه های بانکی برای صدور سند از گواهی امضای دیجیتال یا سایر روش های احراز هویت استفاده می کنند.
اگر سفته برای دریافت وام صادر می شود، ممکن است اطلاعات مربوط به بانک، شرکت اعتباردهنده یا قرارداد وام نیز از قبل در سامانه مشخص شده باشد.
بهتر است قبل از شروع فرایند، شرایط همان بانک را بررسی کنید؛ زیرا استفاده از یک سفته صادرشده در سامانه دیگر لزوماً مورد قبول بانک وام دهنده نیست.
مبلغ سفته برای وام باید چقدر باشد؟
یکی از مهم ترین نکات همین موضوع است. مبلغ سفته را خودسرانه تعیین نکنید.
بانک یا مجموعه وام دهنده معمولاً مبلغ سفته موردنیاز را مشخص می کند. این مبلغ ممکن است با اصل وام برابر نباشد و براساس مجموع تعهدات، سود، کارمزد یا سیاست اعتباردهنده تعیین شود.
برای مثال اگر قرار است ۱۰۰ میلیون تومان اعتبار دریافت کنید، نباید بدون اطلاع بانک یک سفته ۱۰۰ میلیون تومانی صادر کنید. ممکن است مبلغ موردنیاز کمتر یا بیشتر از این رقم باشد.
پیش از پرداخت هزینه صدور، مبلغ سفته را دقیقاً با اطلاعات قرارداد تطبیق دهید؛ زیرا صدور سفته اشتباه می تواند باعث ایجاد هزینه مجدد و تاخیر در تکمیل پرونده شود.
آیا با سفته الکترونیکی می توان بدون ضامن وام گرفت؟
در بعضی طرح ها بله، اما این قاعده برای همه وام ها وجود ندارد.
برخی پلتفرم ها و بانک ها پس از اعتبارسنجی متقاضی ممکن است به جای معرفی ضامن انسانی، سفته یا چک دریافت کنند. در مقابل، بعضی تسهیلات حتی با وجود سفته همچنان به ضامن، گواهی کسر از حقوق یا سایر تضمین ها نیاز دارند.
بنابراین عبارت «وام با سفته الکترونیکی» الزاماً مترادف «وام بدون ضامن» نیست.
حتی زمانی که ضامن انسانی حذف می شود، متقاضی همچنان متعهد به بازپرداخت بدهی است و سفته نیز یکی از اسناد مربوط به همین تعهد محسوب می شود.
هزینه سفته الکترونیکی چقدر است؟
صدور سفته رایگان نیست و هزینه آن معمولاً با توجه به مبلغ اسمی سند تعیین می شود. نرخ و روش محاسبه ممکن است تغییر کند یا در سامانه های مختلف متفاوت باشد.
به همین دلیل بهتر است هنگام صدور، مبلغ نهایی نمایش داده شده در سامانه رسمی را ملاک قرار دهید و از ارقامی که در سایت ها یا شبکه های اجتماعی منتشر شده اند به عنوان نرخ قطعی استفاده نکنید.
نکته مهم تر این است که سفته را قبل از نهایی شدن شرایط وام صادر نکنید. ابتدا مبلغ دقیق موردنیاز را از بانک دریافت کنید و سپس هزینه صدور را بپردازید.
سفته الکترونیکی را از کجا تهیه کنیم؟
مسیر تهیه سفته به بانک و نوع تسهیلات بستگی دارد. برخی بانک ها این قابلیت را در اپلیکیشن یا خدمات بانکداری دیجیتال خود قرار داده اند و بعضی شرکت های اعتباردهنده نیز فرایند صدور سفته را داخل مراحل دریافت اعتبار ارائه می کنند.
بیشتر بخوانید: اگر برای هزینه درمان یا تحصیل پول کم بیاوریم، چه کنیم؟
بنابراین نمی توان یک سامانه واحد را برای همه وام ها معرفی کرد.
اگر برای دریافت یک تسهیلات مشخص اقدام کرده اید، بهترین مسیر این است که از همان بانک یا پلتفرم درباره سامانه مورد تایید سوال کنید و سفته را صرفاً از همان مسیر صادر کنید.
آیا سفته الکترونیکی قابل استعلام است؟
یکی از مزیت های نسخه الکترونیکی این است که اطلاعات سند در بستر دیجیتال ثبت شده و امکان مشاهده و پیگیری آن در سامانه مربوط وجود دارد.
بسته به بانک یا سامانه، ممکن است شناسه یا کد رهگیری برای سند صادر شود و کاربر بتواند سفته های صادرشده خود را در پنل کاربری مشاهده کند.
برای مثال در سرویس بام بانک ملی، بخشی برای مشاهده و مدیریت سفته های صادرشده در نظر گرفته شده است.
بهتر است پس از صدور، فایل، شناسه و اطلاعات سفته را تا زمان تسویه کامل وام نگهداری کنید.
اگر اقساط وام پرداخت نشود چه اتفاقی برای سفته می افتد؟
سفته صرفاً یک مدرک تشریفاتی برای گرفتن وام نیست. اگر وام گیرنده بدهی خود را مطابق قرارداد پرداخت نکند، اعتباردهنده می تواند براساس شرایط قرارداد و مقررات مربوط برای وصول مطالبات خود اقدام کند.
بنابراین قبل از صدور سفته حتماً موارد زیر را بررسی کنید:
- مبلغ تعهد
- شرایط وام
- تعداد اقساط
- نرخ سود یا کارمزد
- شرایط وصول تضمین
- شخص یا مجموعه دریافت کننده سفته
- علت صدور سفته
همچنین باید مشخص باشد سفته بابت چه تعهدی صادر شده و گیرنده آن چه شخص یا مجموعه ای است.
هنگام صدور سفته الکترونیکی برای وام به چه نکاتی توجه کنیم؟
مهم ترین نکته این است که سفته را فقط از مسیر مورد تایید بانک صادر کنید. مبلغ سفته، نام گیرنده و علت صدور را نیز پیش از تایید نهایی چند بار بررسی کنید.
اگر بانک یا پلتفرمی از شما می خواهد مبلغی بیشتر از وام در سفته درج شود، دلیل و مبنای آن باید در قرارداد یا شرایط دریافت تسهیلات مشخص باشد.
همچنین شناسه سفته، قرارداد و رسیدهای مربوط به تسویه را نگه دارید. پس از پرداخت آخرین قسط نیز بهتر است درباره وضعیت تضمین و آزاد شدن تعهد سفته از اعتباردهنده سوال کنید.
مزایای سفته الکترونیکی برای دریافت وام
مهم ترین مزیت سفته الکترونیکی حذف بسیاری از مراحل فیزیکی است. متقاضی می تواند در صورت فراهم بودن زیرساخت بانک، بدون خرید و تحویل برگه سفته مراحل مربوط به تضمین را آنلاین انجام دهد.
ثبت دیجیتال اطلاعات، کاهش احتمال گم شدن سند، امکان پیگیری ساده تر و هماهنگی بیشتر با فرایندهای وام آنلاین از دیگر مزایای این روش محسوب می شود.
با این حال، راحت تر شدن فرایند صدور نباید باعث شود متقاضی بدون مطالعه قرارداد سفته صادر کند.
البته وام روی طلا هم می تونه گزینه دیگری هم باشه که ازش استفاده کنید.
سفته الکترونیکی بهتر است یا چک؟
پاسخ به این سوال به شرایط وام بستگی دارد و در بسیاری از موارد انتخاب با متقاضی نیست. بانک مشخص می کند چه نوع تضمینی مورد قبول است.
سفته و چک هر دو می توانند برای تضمین تعهدات مالی استفاده شوند، اما قواعد و شرایط حقوقی آن ها کاملاً یکسان نیست. اگر بانک امکان انتخاب بین چند نوع ضمانت را فراهم کرده باشد، بهتر است قبل از تصمیم گیری شرایط وصول و مسئولیت های هرکدام را بررسی کنید.
صرفاً به این دلیل که صدور سفته الکترونیکی ساده تر است، نباید آن را یک تعهد کم اهمیت در نظر گرفت.
جمع بندی
سفته الکترونیکی نسخه دیجیتال سفته است که می تواند برای ضمانت بازپرداخت وام و سایر تعهدات مالی استفاده شود. اصلی ترین تفاوت آن با سفته سنتی این است که مراحل صدور، ثبت اطلاعات و امضا در بستر الکترونیکی انجام می شود.
برای تهیه سفته الکترونیکی وام، ابتدا باید مشخص شود بانک یا مجموعه وام دهنده چه سامانه ای را قبول می کند و چه مبلغی برای سفته لازم است. سپس متقاضی پس از احراز هویت، ثبت اطلاعات، پرداخت هزینه و تایید الکترونیکی، سفته را صادر می کند.
مهم ترین نکته این است که سفته الکترونیکی نیز یک تعهد مالی واقعی است. بنابراین مبلغ، گیرنده، علت صدور و شرایط قرارداد را قبل از تایید نهایی به دقت بررسی کنید.
سوالات متداول
- آیا سفته الکترونیکی برای گرفتن وام معتبر است؟ بله، در صورتی که بانک یا مجموعه وام دهنده آن را به عنوان تضمین مورد قبول خود اعلام کرده باشد، می توان از سفته الکترونیکی در فرایند دریافت تسهیلات استفاده کرد.
- آیا برای خرید سفته الکترونیکی باید به بانک مراجعه کنیم؟ در سرویس هایی که این امکان را فراهم کرده اند، صدور می تواند کاملاً آنلاین انجام شود و نیازی به تهیه برگه فیزیکی سفته نیست.
- آیا با سفته الکترونیکی حتماً وام بدون ضامن می دهند؟ خیر. نوع تضمین به شرایط هر تسهیلات بستگی دارد. ممکن است علاوه بر سفته، ضامن یا مدارک دیگری نیز درخواست شود.