یکی از مهمترین نکاتی که هنگام انتخاب وام باید بررسی شود، این است که آیا برای دریافت تسهیلات لازم است از قبل مبلغی را در بانک سپردهگذاری کنید یا خیر. در بعضی طرحها بانک از متقاضی میخواهد مبلغ مشخصی برای مدتی در حساب نگه دارد و بعد براساس میانگین حساب یا میزان سپرده، وام پرداخت میکند. در مقابل، وام بدون سپرده معمولاً بدون نیاز به بلوکه کردن سرمایه یا ایجاد سپرده اولیه در اختیار متقاضی قرار میگیرد.
البته «بدون سپرده» بودن به این معنا نیست که دریافت وام هیچ شرط دیگری ندارد. بانک ممکن است اعتبارسنجی، ضامن، چک، سفته، گواهی کسر از حقوق یا سابقه مناسب بانکی را جایگزین سپرده کند.
در ادامه بررسی میکنیم وام بدون سپرده چیست، چه شرایطی دارد، برای چه افرادی مناسب است و چه تفاوتی با وام سپردهای دارد.
وام بدون سپرده چیست؟
وام بدون سپرده نوعی تسهیلات بانکی است که برای دریافت آن لازم نیست متقاضی مبلغ مشخصی را برای چند ماه یا چند سال در بانک سپردهگذاری کند.
در این نوع وام معمولاً بانک براساس عواملی مانند اعتبار متقاضی، درآمد، سابقه بانکی، توان بازپرداخت و نوع تضمین درباره پرداخت تسهیلات تصمیم میگیرد.
برای مثال ممکن است فردی حقوق خود را از یک بانک دریافت کند و آن بانک براساس سابقه حساب و اعتبار او، بدون درخواست سپرده اولیه، تسهیلاتی در اختیارش قرار دهد.
در بعضی طرحها نیز متقاضی باید حساب فعال یا سابقه گردش حساب داشته باشد، اما پول او برای دریافت وام بلوکه نمیشود. بنابراین داشتن حساب بانکی یا میانگین حساب همیشه به معنای سپردهای بودن وام نیست.
منظور از وام سپردهای چیست؟
در وام سپردهای، میزان یا شرایط دریافت تسهیلات به سپرده فرد در بانک وابسته است.
ممکن است بانک از متقاضی بخواهد مبلغ مشخصی را برای چند ماه در حساب نگه دارد یا براساس میانگین موجودی حساب، سقف وام او را تعیین کند.
برای مثال ممکن است شرایط یک طرح به این صورت باشد که متقاضی ابتدا چند ماه میانگین حساب ایجاد کند و سپس تا درصد مشخصی از میانگین موجودی خود وام دریافت کند.
در بعضی طرحهای دیگر نیز بخشی از سپرده تا پایان بازپرداخت تسهیلات مسدود میشود.
به همین دلیل، یکی از مهمترین تفاوتهای وام سپردهای و بدون سپرده این است که در مدل سپردهای، متقاضی معمولاً باید پیش از دریافت وام بخشی از سرمایه خود را در اختیار بانک قرار دهد.
تفاوت وام بدون سپرده و وام سپردهای چیست؟
تفاوت اصلی این دو نوع تسهیلات در نحوه تأمین اعتبار و شرایط بانک برای پرداخت وام است.
| ویژگی | وام بدون سپرده | وام سپردهای |
|---|---|---|
| نیاز به سپرده اولیه | معمولاً ندارد | معمولاً دارد |
| بلوکه شدن پول | معمولاً خیر | در برخی طرحها بله |
| نیاز به میانگین حساب | بسته به طرح | معمولاً اهمیت بیشتری دارد |
| اهمیت اعتبارسنجی | بالا | بسته به طرح متفاوت است |
| نیاز به ضامن | ممکن است وجود داشته باشد | ممکن است وجود داشته باشد |
| سرعت دسترسی به وام | معمولاً بیشتر | ممکن است نیاز به دوره انتظار داشته باشد |
| نیاز به سرمایه اولیه | کمتر | بیشتر |
| سقف وام | وابسته به طرح و اعتبار فرد | معمولاً مرتبط با سپرده یا میانگین حساب |
در نتیجه نمیتوان گفت یکی از این دو نوع وام همیشه بهتر است. انتخاب مناسب به شرایط مالی فرد و شرایط تسهیلات بستگی دارد.
شرایط دریافت وام بدون سپرده چیست؟
شرایط دریافت این نوع وام در بانکها یکسان نیست. هر بانک براساس نوع تسهیلات، مبلغ وام و سیاست اعتباری خود ممکن است مدارک و ضمانتهای متفاوتی درخواست کند.
با این حال، برخی شرایط در بسیاری از وامهای بدون سپرده دیده میشود.
داشتن اعتبار بانکی مناسب
یکی از مهمترین معیارها، وضعیت اعتباری متقاضی است.
اگر فرد سابقه اقساط معوق، بدهی بانکی یا مشکلات مربوط به تعهدات مالی داشته باشد، ممکن است دریافت وام برای او دشوارتر شود.
بانک معمولاً تلاش میکند مطمئن شود فرد توان و سابقه مناسبی برای بازپرداخت بدهی دارد.
داشتن درآمد قابل اثبات
بانک باید بداند متقاضی چگونه قرار است اقساط را پرداخت کند.
به همین دلیل ممکن است از کارمندان فیش حقوقی یا گواهی اشتغال به کار و از صاحبان کسبوکار مدارک شغلی، گردش حساب یا اسناد مرتبط با درآمد درخواست شود.
ارائه تضمین
وام بدون سپرده الزاماً وام بدون ضمانت نیست.
بانک ممکن است یکی از موارد زیر را درخواست کند:
- ضامن
- چک
- سفته
- گواهی کسر از حقوق
- اعتبار شغلی
- وثیقه
- قرارداد یا تعهدنامه بانکی
نوع تضمین با توجه به مبلغ وام و شرایط متقاضی متفاوت خواهد بود.
نداشتن بدهی معوق
وجود بدهی معوق یا سابقه نامناسب بانکی میتواند روی دریافت تسهیلات جدید تأثیر بگذارد.
به همین دلیل معمولاً وضعیت بدهیها و تعهدات مالی متقاضی در فرایند اعتبارسنجی بررسی میشود.
داشتن شرایط سنی و هویتی مورد قبول بانک
بانکها ممکن است برای دریافت بعضی تسهیلات حداقل یا حداکثر سن تعیین کنند.
همچنین اطلاعات هویتی، شماره تلفن همراه، حساب بانکی و سایر مشخصات فرد باید قابل تأیید باشد.
آیا وام بدون سپرده همان وام بدون ضامن است؟
خیر. این دو اصطلاح با یکدیگر تفاوت دارند.
وام بدون سپرده یعنی متقاضی برای دریافت تسهیلات مجبور نیست مبلغی را از قبل در بانک نگه دارد.
اما وام بدون ضامن یعنی بانک برای پرداخت تسهیلات، معرفی ضامن انسانی را شرط نکرده است.
ممکن است یک وام بدون سپرده باشد اما برای دریافت آن به دو ضامن نیاز داشته باشید.
در مقابل، ممکن است یک وام بدون ضامن باشد ولی بانک از شما بخواهد میانگین حساب یا سپرده مشخصی ایجاد کنید.
بنابراین هنگام بررسی پیشنهادهای بانکی باید شرایط هر دو موضوع را جداگانه بررسی کنید.
آیا وام بدون سپرده واقعاً بدون سرمایه اولیه است؟
در بسیاری از موارد بله، اما باید جزئیات طرح را دقیق مطالعه کرد.
گاهی در تبلیغات از عبارت «بدون سپرده» استفاده میشود، اما دریافت وام به داشتن میانگین حساب در چند ماه گذشته وابسته است.
در چنین شرایطی ممکن است پول متقاضی بلوکه نشود، اما فرد باید از قبل گردش حساب مناسبی ایجاد کرده باشد.
همچنین ممکن است هزینههایی مانند کارمزد، بیمه یا سایر هزینههای مرتبط با دریافت تسهیلات وجود داشته باشد.
بنابراین فقط عبارت «بدون سپرده» را ملاک انتخاب قرار ندهید و شرایط کامل تسهیلات را بررسی کنید.
مزایای وام بدون سپرده
یکی از مهمترین مزایای این نوع وام این است که متقاضی مجبور نیست سرمایه خود را برای مدت طولانی در بانک نگه دارد.
برای فردی که به پول نیاز فوری دارد، سپردهگذاری چندماهه ممکن است عملاً امکانپذیر نباشد.
از مهمترین مزایای این نوع تسهیلات میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- عدم نیاز به بلوکه کردن سرمایه
- امکان دسترسی سریعتر به منابع مالی
- مناسب برای افراد فاقد پسانداز بالا
- حفظ نقدینگی متقاضی
- امکان استفاده از اعتبار شغلی یا بانکی به جای سپرده
- مناسبتر بودن برای هزینههای فوری
این مزایا باعث شده وامهای بدون سپرده برای بسیاری از حقوقبگیران و صاحبان کسبوکار جذاب باشند.
معایب وام بدون سپرده
وام بدون سپرده همیشه بهترین گزینه نیست.
از آنجا که بانک سپردهای بهعنوان پشتوانه در اختیار ندارد، ممکن است شرایط سختتری برای ضمانت یا اعتبارسنجی تعیین کند.
برای مثال ممکن است نیاز به ضامن معتبر، چک یا سفته وجود داشته باشد.
همچنین سقف برخی وامهای بدون سپرده ممکن است نسبت به تسهیلات مبتنی بر سپرده کمتر باشد.
بنابراین باید مجموع شرایط وام را بررسی کنید و فقط نبود سپرده را مزیت قطعی در نظر نگیرید.
مزایای وام سپردهای چیست؟
اگر فرد سرمایهای در اختیار داشته باشد و به آن نیاز فوری نداشته باشد، بعضی وامهای سپردهای میتوانند گزینه مناسبی باشند.
در این نوع تسهیلات ممکن است بانک به دلیل وجود سپرده، شرایط سادهتری برای تضمین در نظر بگیرد.
همچنین در بعضی طرحها مبلغ وام میتواند براساس میزان سپرده یا میانگین حساب افزایش پیدا کند.
از دیگر مزایا میتوان به امکان ایجاد سابقه بانکی مناسب و دسترسی به برخی تسهیلات با شرایط مشخصتر اشاره کرد.
البته باید هزینه فرصت سپردهگذاری را نیز در نظر گرفت. اگر مبلغ زیادی برای چند ماه یا چند سال بلوکه شود، فرد نمیتواند از آن سرمایه در جای دیگری استفاده کند.
وام بدون سپرده برای چه افرادی مناسبتر است؟
این نوع وام بیشتر برای افرادی مناسب است که درآمد کافی برای پرداخت اقساط دارند اما نمیخواهند یا نمیتوانند سرمایهای را از قبل در بانک نگه دارند.
برای مثال یک کارمند با درآمد ثابت ممکن است توان بازپرداخت ماهانه مناسبی داشته باشد اما مبلغ زیادی برای سپردهگذاری در اختیار نداشته باشد.
همچنین صاحبان کسبوکار معمولاً به نقدینگی خود نیاز دارند و ممکن است ترجیح دهند بهجای بلوکه کردن پول، براساس گردش حساب یا اعتبار مالی تسهیلات دریافت کنند.
در مقابل، اگر فرد سرمایه بلااستفاده داشته باشد و یک وام سپردهای شرایط مناسبتری ارائه دهد، ممکن است مدل سپردهای انتخاب منطقیتری باشد.
قبل از دریافت وام بدون سپرده چه مواردی را بررسی کنیم؟
قبل از دریافت هر نوع وام باید هزینه واقعی و تعهد مالی آن را در نظر بگیرید.
صرفاً به دلیل اینکه تسهیلات بدون سپرده ارائه میشود، نباید بدون بررسی شرایط برای دریافت آن اقدام کنید.
بهتر است موارد زیر را مقایسه کنید:
مبلغ واقعی دریافتی: بررسی کنید چه میزان وجه در نهایت در اختیار شما قرار میگیرد.
مبلغ هر قسط: ببینید پرداخت ماهانه با درآمد شما متناسب است یا خیر.
مدت بازپرداخت: تعداد اقساط میتواند روی مبلغ قسط و هزینه نهایی وام تأثیر بگذارد.
نرخ سود و کارمزد: هزینه نهایی تسهیلات را بررسی کنید.
نوع ضمانت: مطمئن شوید امکان ارائه ضمانت مورد درخواست بانک را دارید.
جریمه دیرکرد: شرایط تأخیر در پرداخت اقساط را از قبل مطالعه کنید.
هزینههای جانبی: درباره هزینه تشکیل پرونده، بیمه یا سایر هزینههای احتمالی سؤال کنید.
وام سپردهای بهتر است یا بدون سپرده؟
برای پاسخ به این سؤال باید شرایط مالی خودتان را در نظر بگیرید.
اگر پول کافی برای سپردهگذاری ندارید یا نمیخواهید نقدینگی شما بلوکه شود، وام بدون سپرده میتواند گزینه مناسبتری باشد.
اما اگر سرمایهای دارید که فعلاً به آن نیاز ندارید و بانک در مقابل سپرده شرایط مناسبی مانند مبلغ بالاتر یا تضمین سادهتر ارائه میکند، وام سپردهای نیز میتواند ارزش بررسی داشته باشد.
بهتر است به جای تمرکز صرف روی عنوان وام، سه موضوع را مقایسه کنید:
چقدر پول دریافت میکنید، در مجموع چقدر بازپرداخت میکنید و چه مقدار از سرمایه خود را باید درگیر کنید.
با مقایسه این سه عامل میتوانید تصمیم دقیقتری بگیرید.
آیا امکان دریافت وام بدون سپرده آنلاین وجود دارد؟
برخی بانکها و مجموعههای مالی بخشی از فرایند دریافت تسهیلات را بهصورت آنلاین انجام میدهند.
در چنین طرحهایی ممکن است اعتبارسنجی، ثبت درخواست، ارائه مدارک و حتی امضای قرارداد بهصورت غیرحضوری انجام شود.
با این حال، آنلاین بودن فرایند ارتباطی با سپردهای یا بدون سپرده بودن وام ندارد. ممکن است یک وام کاملاً آنلاین باشد اما برای دریافت آن میانگین حساب لازم باشد.
بنابراین شرایط هر طرح را بهصورت جداگانه بررسی کنید.
آیا برای وام بدون سپرده نیاز به گردش حساب داریم؟
در بعضی طرحها بله.
بانک ممکن است برای ارزیابی درآمد و رفتار مالی متقاضی، گردش حساب چند ماه گذشته را بررسی کند.
این موضوع با سپردهگذاری متفاوت است. در گردش حساب لازم نیست حتماً یک مبلغ ثابت بلوکه شود؛ بلکه بانک میخواهد وضعیت ورودی و خروجی حساب را ببیند.
برای صاحبان کسبوکار و افرادی که حقوق ثابت دریافت نمیکنند، گردش حساب میتواند یکی از مهمترین معیارهای اعتبارسنجی باشد.
جمعبندی
وام بدون سپرده نوعی تسهیلات است که برای دریافت آن معمولاً نیازی به سپردهگذاری یا بلوکه کردن مبلغ مشخصی در بانک وجود ندارد. بانک در عوض ممکن است اعتبار متقاضی، درآمد، گردش حساب و تضمینهای دیگری مانند ضامن، چک یا سفته را بررسی کند.
در مقابل، در وام سپردهای مبلغ تسهیلات یا شرایط دریافت آن معمولاً به سپرده یا میانگین حساب فرد وابسته است و ممکن است لازم باشد متقاضی مدتی قبل از دریافت وام سرمایه خود را در بانک نگه دارد.
هیچکدام از این دو روش در همه شرایط بهتر نیست. اگر حفظ نقدینگی برای شما اهمیت دارد، وام بدون سپرده میتواند گزینه جذابتری باشد. اما اگر سرمایهای بلااستفاده دارید و یک طرح سپردهای شرایط مالی مناسبتری ارائه میدهد، بهتر است آن را نیز بررسی کنید.
پیش از دریافت وام، مبلغ قسط، کل بازپرداخت، نرخ سود، نوع ضمانت و شرایط دیرکرد را بررسی کنید تا انتخاب شما صرفاً براساس عبارت «بدون سپرده» نباشد.
سوالات متداول
آیا وام بدون سپرده یعنی وام بدون ضامن؟
خیر. ممکن است وام بدون سپرده باشد اما بانک همچنان ضامن، چک یا سفته درخواست کند.
برای وام بدون سپرده باید حساب بانکی داشته باشیم؟
معمولاً بله. بانک ممکن است داشتن حساب فعال یا سابقه بانکی را شرط دریافت تسهیلات قرار دهد.
آیا برای وام بدون سپرده میانگین حساب لازم است؟
بسته به طرح متفاوت است. برخی تسهیلات بدون سپرده به میانگین حساب نیاز دارند و برخی براساس اعتبارسنجی یا درآمد پرداخت میشوند.